Obrączkowe zaćmienie Słońca 2028: 26 stycznia, trasa i widoczność w Polsce
W środę 26 stycznia 2028 roku Księżyc zasłoni środek tarczy Słońca (magnitudo 0,9208), a wokół niego zostanie pierścień światła. Pas obrączkowości biegnie od Ekwadoru przez Peru i Brazylię na Atlantyk, a potem przez Portugalię i Hiszpanię. Pierścień trwa do 10 min 27 s. Z Polski zaćmienia nie widać, a w Hiszpanii Słońce stoi wtedy tuż nad horyzontem.
Obrączkowe zaćmienie Słońca 2028 w liczbach
| Maksimum | ok. 15:07:46 UT (NASA podaje 15:08:59 w skali czasu dynamicznego TD), w Brazylii, ok. 3°N i 51,6°W |
| Zakrycie tarczy w maksimum | 84,8% powierzchni, magnitudo 0,9208, gamma 0,3901 |
| Czas trwania pierścienia | 10 min 27 s w punkcie maksimum; NASA wylicza 10 min 30,6 s w innym punkcie osi pasa |
| Wysokość Słońca w maksimum | 67° |
| Przebieg na świecie | od 12:06 do 18:08 UTC (pierwsze i ostatnie miejsce, gdzie widać fazę częściową) |
| Mieszkańcy pasa obrączkowości | ok. 39,8 mln; jakąkolwiek fazę zaćmienia zobaczy ok. 1,87 mld ludzi (szacunek timeanddate) |
Magnitudo poniżej 1 oznacza, że tarcza Księżyca jest mniejsza od tarczy Słońca. Dzieje się tak, gdy Księżyc jest dalej od Ziemi na swojej eliptycznej orbicie i wygląda na mniejszy. Zakryte zostaje środkowe pole tarczy, a brzeg Słońca świeci jako pierścień. To zaćmienie należy do cyklu Saros 141 (Wikipedia).
Trasa: od Ekwadoru przez Amazonię i Atlantyk do Hiszpanii
Pas obrączkowości zaczyna się w Ekwadorze (timeanddate wymienia też Galapagos), przechodzi przez Peru i północną Brazylię, obejmuje Surinam i Gujanę Francuską, przecina Atlantyk, a w Europie trafia na południe Portugalii wraz z Maderą i na Hiszpanię. Krótki odcinek dotyka też północnego Maroka, Gibraltaru i Ceuty. W Hiszpanii pierścień widać w Andaluzji, Estremadurze, Kastylii-La Manchy, Katalonii, Aragonii, Murcji, Walencji i na Balearach (TresEclipses). Madryt leży tuż poza pasem: miasto widzi fazę częściową, a pierścień pojawia się w miejscowościach w południowej części prowincji.
| Miejsce | Czas pierścienia | Źródło |
|---|---|---|
| Tefé (Brazylia) | 9 min 58 s | Wikipedia, dane timeanddate |
| Tabatinga (Brazylia) | 9 min 30 s | Wikipedia, dane timeanddate |
| Loja (Ekwador) | 8 min 38 s | Wikipedia, dane timeanddate |
| Iquitos (Peru) | 8 min 38 s | Wikipedia, dane timeanddate |
| Funchal (Madera) | 7 min 1 s | Wikipedia, dane timeanddate |
| okolice Sewilli (Hiszpania) | 7 min 11 s | TresEclipses |
Poza pasem zaćmienie jest częściowe we wschodniej części Ameryki Północnej, w Ameryce Środkowej i Południowej, w zachodniej Europie i na północnym zachodzie Afryki (EclipseWise, Fred Espenak z NASA).
Czy obrączkowe zaćmienie Słońca 2028 będzie widoczne w Polsce?
Nie. W tabeli krajów, z których zaćmienie jest widoczne, timeanddate wymienia Niemcy, Czechy, Austrię, Węgry, Danię i Norwegię, ale nie Polskę. Powód jest prosty: zaćmienie dociera do Europy późnym popołudniem, gdy w Polsce Słońce już zaszło.
Słońce zachodzi przed pierwszym kontaktem
W Europie zaćmienie zaczyna się najwcześniej na Islandii (15:28 GMT), w Wielkiej Brytanii o 15:30 GMT, czyli 16:30 czasu środkowoeuropejskiego. W Niemczech pierwsze miejsca widzą je o 16:37, w Czechach o 16:40, a okno w Czechach zamyka się o 16:51. W polskich miastach Słońce zachodzi najpóźniej około 16:34, więc zaćmienie nie zdąży się zacząć.
| Miasto | Zachód Słońca 26 stycznia 2028 (CET) |
|---|---|
| Warszawa | ok. 16:13 |
| Gdańsk | ok. 16:14 |
| Kraków | ok. 16:25 |
| Wrocław | ok. 16:33 |
| Szczecin | ok. 16:34 |
Liczby o zakryciu w Polsce
W wyszukiwarkach można trafić na odpowiedź, że w Polsce Księżyc zakryje kilkanaście procent Słońca. W tabelach timeanddate, w danych NASA i w zestawieniach TresEclipses nie ma dla Polski żadnej wartości zakrycia, a godziny zachodu Słońca przeczą takiej liczbie. Dlatego jej tu nie podajemy.
Najbliższe zaćmienie widoczne z Polski
Zaćmienie częściowe, które naprawdę zobaczymy, wypada 2 sierpnia 2027 roku. Godziny i zakrycie dla dziesięciu miast, od 23,5% w Suwałkach do 40,6% w Zakopanem, znajdziesz na stronie zaćmienie Słońca 2027.
Obrączkowe zaćmienie 2028 w Hiszpanii: godziny i wysokość Słońca
Dla Europejczyka to najłatwiej dostępny odcinek pasa. Godziny w tabeli to początek fazy pierścieniowej w czasie środkowoeuropejskim (UTC+1); maksimum zaćmienia przypada w Hiszpanii około 17:56 do 17:58. To miejscowość z najdłuższą fazą pierścieniową w danej prowincji, według TresEclipses. Voir aussi : Kiedy będzie następne zaćmienie Słońca?.
| Prowincja (miejscowość) | Początek pierścienia | Pierścień | Wysokość Słońca |
|---|---|---|---|
| Huelva (Mazagón) | 17:52:08 | 7 min 11 s | 8,5° |
| Sewilla (Villamanrique de la Condesa) | 17:52:19 | 7 min 11 s | 8,1° |
| Kadyks (Trebujena) | 17:52:34 | 6 min 59 s | 8,1° |
| Malaga (Sierra de Yeguas) | 17:53:14 | 6 min 31 s | 7,0° |
| Walencja (Requena) | 17:53:20 | 7 min | 3,2° |
| Barcelona (Marina del Prat Vermell) | 17:53:29 | 6 min 17 s | 0,2° |
| Madryt (Villamanrique de Tajo) | 17:54:06 | 3 min 48 s | 4,3° |
| Minorka (Ciutadella) | 17:54:54 | 5 min 13 s | -0,7° |
Im dalej na wschód, tym niżej Słońce. W Andaluzji ma w maksimum 7 do 8,5° wysokości, pod Barceloną dotyka horyzontu, a na Minorce w maksimum jest już tuż pod nim. Potrzebny jest otwarty widok na zachód-południowy zachód (azymut Słońca od 239° do 246°), bo drzewo albo wzgórze zasłoni całe zjawisko. Godzin dla Portugalii i Madery tu nie podajemy: sprawdź je w symulatorze The Photographer's Ephemeris.
Okulary do zaćmienia obrączkowego: bez zdejmowania do ostatniego kontaktu
Zaćmienie całkowite ma krótką fazę, w której Słońce jest zasłonięte i można patrzeć gołym okiem. Obrączkowe jej nie ma: według NASA podczas takiego zaćmienia nigdy nie jest bezpiecznie patrzeć bez ochrony, a okulary trzeba nosić cały czas. Przy aparacie, lornetce czy teleskopie okulary można zdjąć tylko wtedy, gdy sam sprzęt ma właściwy filtr słoneczny.
Jak długo służą okulary
Według AAS okulary z filtrem zgodnym z ISO 12312-2, młodsze niż 10 lat, przebadane przez akredytowane laboratorium i bez rys oraz dziur, można używać ponownie. Nadruki o wyrzuceniu po 3 latach AAS uznaje za nieaktualne dla nowych okularów w dobrym stanie. Jak sprawdzić model i gdzie kupić w Polsce: okulary do zaćmienia.
Co po 2028 roku
Pół roku po styczniowym zaćmieniu, 22 lipca 2028 roku, wypada zaćmienie całkowite. Następne obrączkowe to 1 czerwca 2030 roku (timeanddate). Wszystkie daty do 2030 roku, z trasami i widocznością w Polsce, zebrano w kalendarzu następne zaćmienie Słońca.
Najczęściej zadawane pytania
Kiedy jest obrączkowe zaćmienie Słońca w 2028 roku?
W środę 26 stycznia 2028 roku. Maksimum przypada ok. 15:08 UTC w Brazylii, a w Hiszpanii pierścień widać około 17:52 czasu środkowoeuropejskiego.
Czy zaćmienie Słońca 26 stycznia 2028 będzie widoczne w Polsce?
Nie. Polska nie figuruje wśród krajów, z których zaćmienie widać (timeanddate), a w Warszawie, Gdańsku, Krakowie, Wrocławiu i Szczecinie Słońce zachodzi między 16:13 a 16:34, a w Niemczech i Czechach zaćmienie zaczyna się dopiero o 16:37 i 16:40.
Jak długo trwa pierścień ognia 26 stycznia 2028 roku?
Do 10 min 27 s w punkcie maksimum. W Tefé w Brazylii to 9 min 58 s, w Hiszpanii około 7 minut w Andaluzji.
Gdzie najlepiej obejrzeć obrączkowe zaćmienie 2028?
Najdłuższy pierścień jest w Amazonii, w Hiszpanii najwyżej stoi Słońce w zachodniej Andaluzji (8° w okolicach Huelvy i Sewilli); w Portugalii jest to 9° w Algarve, a na Maderze 18°. Im bardziej na wschód Hiszpanii, tym niżej Słońce, a pod Barceloną dotyka horyzontu.
Czy podczas zaćmienia obrączkowego można zdjąć okulary?
Nie. Księżyc nie zasłania Słońca w całości, więc przez cały czas trzeba patrzeć przez filtr zgodny z ISO 12312-2 (NASA, AAS).
Kiedy następne zaćmienie obrączkowe po 2028 roku?
1 czerwca 2030 roku (timeanddate). Wcześniej, 22 lipca 2028 roku, wypada zaćmienie całkowite.
Źródła danych
- 1timeanddate: Annular Solar Eclipse, 26 January 2028 (kraje, godziny, liczba mieszkańców)
- 2EclipseWise (Fred Espenak, NASA) (magnitudo, gamma, czas trwania, szerokość pasa)
- 3TresEclipses (godziny i wysokość Słońca w Hiszpanii)
- 4Wikipedia: Solar eclipse of January 26, 2028 (Saros, czasy w miastach pasa)
- 5The Photographer's Ephemeris (wysokość Słońca w maksimum)
- 6AAS: eye safety i NASA: eclipse safety
- 7sunrise-sunset.org (zachód Słońca w polskich miastach)